AIDS, (Acquired Immune Deficieny Syndrome) vücudun bağışıklık
sistemini çökerten HIV ( Human İmmunodeficency Virüs) virüsünün yol
açtığı bir hastalık. Dünyada her gün yaklaşık 16 bin kişinin yakalandığı
düşünülen AIDS, bağışıklık sistemini çökertmesi nedeniyle vücudu her
türlü mikroba karşı dirençsiz bırakıyor. HIV virüsü, uzun yıllar sessiz
kalsa bile diğer hastalıkların oluşumunu hızlandırıp organizmayı sinsi
sinsi yok ediyor. Zararsız hastalıklar bile bağışıklık sistemi hasar
görmüş insanlarda ağır ve ölümcül durumlara neden olabiliyor.
CİNSEL TEMAS VE KAN AIDS üç yolla bulaşıyor. Cinsel ilişki, kan
yoluyla ve anneden bebeğe. Bunların dışında AIDS in bulaşması hemen
hemen imkansız. AIDS li kişi ile kucaklaşmak, el sıkışmak, kullandığı
tabak, çatal, bardak gibi eşyaları kullanmak veya aynı sosyal ortamlarda
bulunmak hatta aynı havuzu kullanmak bile hastalığın bulaşması için
risk taşımıyor. AIDS en çok cinsel ilişki yoluyla bulaşıyor. Cinsel
ilişki sırasında cinsel organlarında ve makattaki zedelenmeler mikrobun
vücuda girmesine neden oluyor. AIDS in bulaşması için cinsel organların
zedelenmiş olması da şart değil. En fazla risk altında olanlar ise
kadınlar. Çünkü meni yüksek yoğunlukta mikrop içeriyor. Kan ve kan
ürünleri, organ ve doku nakli, tıraş bıçağı, diş fırçası ve enjektör
paylaşımıyla bulaşıyor.
Mikroptan arındırılmamış yani sterilize edilmemiş iğne, enjektör,
makas, jilet hatta manikür-pedikür için kullanılan kesici aletler her
zaman risk taşıyor. AIDS; kan ve cinsel temas dışında anneden bebeğe de
bulaşabiliyor. Hamilelikte, doğum sırasında veya anne sütü ile bebeğe
geçebiliyor.
AIDS,
• Günlük yaşamda ve sosyal ilişkilerle,
• Öpüşme, dokunma, sarılma, el sıkışmayla,
• Herkese açık tuvalet, havuz, duştan,
• Başkalarının eşyalarını kullanmakla
• Sinek, böcek sokması, hayvan ısırmasıyla
BULAŞMIYOR AIDS İN BELİRTİLERİ ,
§ Günler veya aylar süren ateş,
§ Gece terlemesi,
§ İştah azalması,
§ Uzun süreli yorgunluk hissi,
§ % 10 dan fazla kilo kaybı,
§ Eklem yerlerinde ve kaslarda ağrı,
§ Nedeni belirsiz , uzun süreli boğaz ağrısı,
§ Nedeni belirsiz lenf bezlerinin şişmesi (lenfadenopati),
§ Uzun süreli ishal,
§ Tekrarlayan enfeksiyonlar,
§ Çok yaygın görülmeyen hastalıklara yakalanmak.
KORUNMA YOLLARI:
§ Her türlü cinsel ilişkide prezervatif kullanın.
§ Cinsel partnerinizin geçmişinde böyle bir hastalık olmasa da korunun. Unutmayın partneriniz doğru söylemiyor olabilir.
§ Ne olursa olsun başka biriyle ortak enjektör kullanmayın.
§ Kan verirken ya da alırken, diş hekimi koltuğunda ve kuaförde kullanacağınız aletlerin sterilizasyonundan emin olun.
§ Hamilelikten korunmak için prezervatiften başka yöntemler kullanıyor
olsanız da AIDS i düşünerek partnerinize prezertvatif kullanması için
baskı yapın.
§ Başkasının özel aletlerini kullanmayın, kendi aletlerinizi
kullandırtmayın . Eğer bu aletleri kullanmak veya kullandırmak zorunda
kalırsanız bir daha kendiniz kullanmadan önce kolonya veya alkolle
dezenfekte edin.
§ Evlenmeden önce AIDS testi yaptırın.
§ Cinsel geçimişini bildiğiniz bir partnerle tek eşli yaşamanız AIDS den korunmak için iyi bir yöntemdir, UNUTMAYIN.
AIDS LE İLGİLİ BAZI SORULAR:
AIDS i önleyecek bir aşı var mı? Şu an için yok.
Öpüşmeyle bulaşır mı? Kandaki ya da tükürükteki virüs başka birine ancak o kişinin ağzında kesik varsa geçebilir.
Sivrisinek sokması, ter, aksırık, gözyaşı, yiyecek, içeçek, çatal, kaşık, bardak, yüzme havuzundan bulaşır mı? Hayır.
AIDS li kişiye dokunmak, el sıkışmak veya sarılmak tehlikeli mi? Hayır.
HIV, hapşırmak ve öksürmekle bulaşmaz. Köpek, kedi ve diğer hayvanlardan
virüsü kapmazsınız. Oral seksle HIV bulaşır mı? Eger enfekte sperm ya
da vajinal sıvılar, cinsel ilişkideki diger kişi tarafindan ağıza
alınırsa risk yükselir. Ağızdaki ya da dudaklardaki küçük çatlaklar
virüs için bir giriş yolu olabilir. Daha çok erkekten kadına mı kadından
erkeğe mi bulaşıyor? Erkekten kadına bulaşma oranı, kadından erkeğe
bulaşma oranından daha yüksek. Erkek, prezervatifsiz olarak boşaldığı
zaman kadın, HIV taşıyabilen daha yüksek hacimdeki sperm sıvısına açık
duruma gelir. Bu yüzden korunmasız sekste kadın daha büyük risk altında.
HIV virüsü dış ortamda yaşayabilir mi? HIV, açık havaya maruz kaldığında uzun süre yaşayamaz.
Dış ortamda ısı, kuruma, su, sabun ve deterjanlar nedeniyle tahrip
olur. Spermdeki ve vajina salgısındaki HIV, dış ortamda birkaç saatte,
kuru ortamda ise yarım saatte ölür. HIV kurumuş kanda da kısa zamanda
ölür. Yine de dökülmüş kan, sperm ve diğer beden sıvıları küçük de olsa
risk oluşturur. Bu yüzden riskli eşyaların, sulandırılmış çamaşır suyu
ile veya bir kaç dakika kaynatılarak temizlenmesi gerekir. Deri HIV den
nasıl arındırılır? Su ve sabunla iyice yıkama ile HIV de deriden
uzaklaştırılabilir. Yıkandıktan sonra derinin alkol ile temizlenmesi
gerekiyor. Yaralanma durumunda yara yeri, önce sabun ve su ile iyice
yıkanmalı, ardından betadin gibi bir antiseptik ile temizlenmeli. Kan
vermek ya da almak güvenli mi? Kan almak için steril malzeme kullanılan
yerlerde kan verirseniz, HIV ile enfekte olmanız mümkün değil. Eğer
kullanılan malzemelerden emin değilseniz kan vermeyin. HIV ile temas
ettiginizi düşünüyorsanız ve bir HIV testinden geçmediyseniz, kan
vermeyin. Diş tedavisinde risk var mı?
Eğer her iki hasta arasında aletler sterilize edilirse riskli değil.
AIDS testinde neye bakılır? HIV vücuda girdiğinden itibaren, vücutta
bununla savaşmak için özel antikorlar oluşur. Eliza diye bilinen testle
kanda, hastalığa sebep olan mikroba karşı gelişmiş olan antikor olup
olmadığına bakılır. Antikorların Eliza yöntemiyle ölçülebilecek düzeye
ulaşması için 3 aylık bir süreye (pencere dönemi) ihtiyaç vardır. Bu
nedenle test, bulaşma olduktan 3 ay sonra yapılmalıdır. Test sonucu
HIV(+) (HIV Pozitif) çıkarsa kişi kanında bu antikorları taşıyor
demektir. Bu da kişinin AIDS virüsüyle karşılaştığı anlamına gelir.
Ancak testin yalancı pozitif çıkma ihkimali de vardır. Kişinin HIV
pozitif olduğunun seylenebilmesi için Westernblood testi denen doğrulama
testinin de yapılıp sonucunun pozitif olması gerekir. Eğer test (-)
çıkarsa bu, kişinin AIDS virüsü taşımadığı anlamını taşımıyor. Emin
olmak için üçüncü ayın sonunda tekrar test yaptırılır. Çünkü kan testi
virüs vücuda girdikten 3 ay sonrasına kadar virüsü gösteremeyebilir.
Üçüncü ay yapılan test yine (-) çıkarsa rahatlayabilirsiniz. AIDS,
Sağlık Bakanlığı na bildirilmesi zorunlu bir hastalık. Ama bu bildirim
isimle yapılmıyor. İsminizin baş harfleri ve doğum yılınız kullanılarak
kodlanıyor. Bunun dışında tedavinizden sorumlu doktor ve ekibi dışında
kimseye söylenmemesi gerekiyor.
|
Doviz KurLarı
