İnsanlarda belirli
özellikler incelendiğinde büyüme ve gelişme, beş farklı döneme ayrılır. Bunlar;
bebeklik dönemi, çocukluk dönemi, ergenlik dönemi, yetişkinlik dönemi ve
yaşlılık dönemidir.
1-Bebeklik
Dönemi:
0 – 12 ayları arasındaki
dönemdir. (Yeni doğan 0–28 gün ve yeni doğan sonrası dönem olarak iki dönemde
incelenebilir).
Bu dönemde;
•Anne karnından çıktıktan sonra dış ortama uyum sağlamaya
çalışırlar.
•Hastalıklara ve çevresel faktörlere karşı savunmasızdırlar.
•Başlarını dik tutamazlar, emme, tutma, yakalama hareketi
yaparlar.
•Her türlü ihtiyaçları için anneye bağımlıdırlar.
•Dişleri çıkar. (6. aydan sonra)
2-Çocukluk
Dönemi:
1 – 11 yaşları
arasındaki dönemdir. (1 – 3 yaş arası özerklik, 3 – 6 yaş arası oyun, 6 – 11
yaş arası okul dönemi olarak incelenebilir).
Bu dönemde;
•1 – 3 yaş arasında yürüme, konuşma gibi yetenekleri
kazanırlar. Önce tutunarak sonra da desteksiz yürümeye başlarlar. Basit
kelimelerle (baba, mama, anne) konuşmaya başlarlar, sonra bu kelimelerle cümle
kurarlar.
•Anneye bağımlılıktan kurtulurlar.
•Kendi kendine giyinir, yemek yer, yaşıtlarıyla oynar ve
vücut temizliğini yaparlar.
•Okula başlarlar. Okuma, yazma, matematik işlemleri gibi
temel okul becerilerini kazanırlar.
•Kişilik gelişimi başlar.
•Görev bilincini ve hayal ile gerçeği ayırt etmeyi öğrenir.
•Arkadaşları ve büyükleriyle iletişim kurabilirler.
•Kendisine verilen görev ve sorumlulukları yerine
getirirler.
3-Ergenlik
Dönemi:
12 – 21 yaşları
arasındaki dönemdir. (Erken, tam ve geç ergenlik olarak üç dönemde
incelenebilir).
Bu dönemde;
•Duygusallık ön plana çıkar. Aşk, sevgi, sadakat, hayatın
anlamı gibi konular ilgilerini çeker.
•Anne ve babalarla çatışırlar, kendilerini anlamadıklarını
düşünür ve onlara değer vermezler.
•Kendilerine değer verilmesin isterler.
•Biyolojik yönden olgunlaşırlar.
•Bedensel ve ruhsal değişmeler yaşarlar.
•Soyut kavramları daha rahat algılarlar.
•Toplumdaki yerlerini ve rollerini belirlemeye çalışırlar.
•(Cinsel konular ilgilerini çeker, ailem içindeki yerim
nedir, ben kimim gibi soruları daha çok sorarlar).
4-Yetişkinlik
Dönemi:
21 – 65
yaşları arasındaki dönemdir.
Bu dönemde;
•Hayatın dönüm noktası olan iş, eş seçimini yaparlar.
•Sorumlulukları artar, kendisini ve başkalarını düşünürler.
•Toplumsal sorunlarda rol almak isterler.
•Fiziksel gelişimlerini tamamlar ve olgunlaşırlar.