Çocukları ilgilendiren konularda alınan kararlar, yapılan kanunlar
ve devlet tarafından yapılan uygulamalar mutlak olarak çocukların
yararları ve çıkarları dikkate alınarak yapılmalıdır.
Çocuklar ve ailelerinin din, dil, ırk politik düşünce gibi ayrıcı
özelliklerine bakılmaksızın sözü edilen bu haklara eşit olarak
sahiptirler.
Çocuklar kendileri ile ilgili görüş ve düşüncelerini her şekilde
özgürce açıklama hakkına sahiptirler.
Bu ilkelere dayanarak hazırlanan sözleşmenin
ana maddeleri aşağıdadır:
Çocuğun Tanımı (Madde 1): 18 Yaşı altındaki herkes çocuk olarak
tanımlanır.
Eşitlik İlkesi (Madde 2): Bu bildirge çocukların ırk, dil, din gibi diğer
ayırıcı özelliklerine bakılmaksızın, hepsine eşit olarak uygulanır.
Çocukların Yararlarını Gözetme (Madde 3): Aileler çocukların yararlarını ön planda dikkate
alarak karar vermelidir.
Yaşam Hakkı (Madde 6): Çocukların sağlıklı yaşam hakkı vardır ve bu hak
devlet tarafından güvence altındadır.
Çocukların Düşünce Ve Görüşlerine Değer Verilmesi
(Madde 12): Aileler çocukları
ile ilgili sürekli karar almaktadırlar. Ancak bu kararları alırken
çocuklarının düşüncelerini de dikkate almalıdırlar. Bu, çocukların
ebeveynlerine istedikleri her şeyi yaptırmaların anlamına gelmemelidir.
Ancak çocuklarında kendi görüşlerini özgürce açıklama hakları da
olmalıdır.
Çocuk Hakları Sözleşmesi
Türkiye tarafından imzalanmış ve onaylanmıştır. Şu anda Amerika Birleşik
Devletleri ve Somali dışındaki bütün dünya ülkeleri tarafından onaylanmıştır.
Daha sonra Birleşmiş Milletler bu sözleşmeye ek olarak çocuk ticareti ve asker
çocuk konularıyla ilgili isteğe bağlı iki protokol yayınlamıştır. Bu iki
protokol şu anda isteyen üye ülkeler tarafından onaylanmaktadır. Henüz bütün
ülkeler tarafından onaylanmamıştır.
Çocuk Hakları Sözleşmesinin en iyi şekilde uygulanabilmesi için Birleşmiş
Milletler tarafından bu üye ülkelerdeki çocuk hakları ile ilgili gelişmeleri
takip etmek için Çocuk Hakları Komitesi kurulmuştur.
ÇOCUK HAKLARI
Çocukların erişkinden farklı fiziksel,
fizyolojik, davranış ve psikolojik özellikleri olduğu, sürekli büyüme ve
gelişme gösterdiği bilincinin yerleşmesi, çocukların bakımının bir toplum
sorunu olduğu ve bilimsel yaklaşımlarla herkesin bu sorumluluğu yüklenmesi
gerektiği düşüncesi 20 Kasım 1959'da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda
"Çocuk Hakları Bildirgesi" ile kabul edilmiştir. On ilkeden oluşan bu
bildirge aşağıdaki gibidir:
1. İlke
:Tüm dünya çocukları bu
bildirgedeki haklardan din, dil, ırk, renk, cinsiyet, milliyet, mülkiyet,
siyasi, sosyal sınıf ayırımı yapılmaksızın yararlanmalıdır. 2. İlke :Çocuklar özel olarak
korunmalı, yasa ve gerekli kurumların yardımı ile fiziksel, zihinsel, ahlaki,
ruhsal ve toplumsal olarak sağlıklı normal koşullar altında özgür ve onurunun
zedelenmeyecek şekilde yetişmesi sağlanmalıdır. Bu amaçla çıkarılacak yasalarda
çocuğun en yüksek çıkarları gözetilmelidir. 3. İlke :Her çocuğun doğduğu
anda bir adı ve bir devletin vatandaşı olma hakkı vardır. 4. İlke :Çocuklar sosyal
güvenlikten yararlanmalı, sağlıklı bir biçimde büyümesi için kendisine ve
annesine doğum öncesi ve sonrası özel bakım ve korunma sağlanmalıdır. Çocuklara
yeterli beslenme, barınma, dinlenme, oyun olanakları ile gerekli tıbbi bakım
sağlanmalıdır. 5. İlke : Fiziksel, zihinsel ya
da sosyal bakımdan özürlü çocuğa gerekli tedavi, eğitim ve bakım sağlanmalıdır.
6. İlke : Çocuğun kişiliğini
geliştirmesi için anlayış ve sevgiye gereksinimi vardır. Anne ve babasının
bakımı ve sorumluluğu altında her durumda bir sevgi ve güvenlik ortamında
yetişmelidir. Küçük yaşlarda çocuğu annesinden ayırmamak için bütün olanaklar
kullanılmalıdır. Ailesi ve yeterli maddi desteği olmayan çocuklara özel bakım
sağlamak toplumun ve kurumların görevidir. Çocuk sayısı fazla olan ailelere
devlet yardımı yapılmalıdır. 7. İlke : Genel kültür ve yeteneklerini, bireysel karar verme
gücü, ahlaki ve toplumsal sorumluluğu geliştirecek ve topluma yararlı bir üye
olmasını sağlayacak eğitim hakkı verilmelidir. Bu eğitimde sorumluluk önce
ailenin olmalıdır. Eğitimin ilk aşamaları parasız ve zorunlu olmalıdır. 8. İlke :Çocuk her koşulda
koruma ve kurtarma olanaklarından ilk yararlananlar arasında olmalıdır. 9. İlke :Çocuklar her türlü
istismar, ihmal, ve sömürüye karşı korunmalı ve hiçbir şekilde ticaret konusu
olmamalıdır. Çocuk uygun bir asgari yaştan önce çalıştırılmayacak, sağlığını ve
eğitimini tehlikeye sokacak fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişmesini
engelleyecek bir işe girmeye zorlanmayacak ve izin verilmeyecektir. 10. İlke : Çocuk ırk, din ya da
başka bir ayrımcılığı teşvik eden uygulamalardan korunacaktır. Anlayış,
hoşgörü, insanlar arası dostluk, barış ve evrensel kardeşlik ortamında enerji
ve yeteneklerini diğer insanların hizmetine sunulması gerektiği bilinciyle
yetiştirilmelidir.
Doviz KurLarı
