Bağırsak Tıkanması Nedir

Bağırsak tıkanması, dıŞkının bağır­sak kanalında ilerlemesinin tam ve
kalı­cı olarak engellenmesiyle ortaya çıkan bir hastalık tablosudur.
Sonuçlan çok ağır olabilen, erken ve doğru tanı ile za­manında tedavi
edilmediğinde Ölümle sonuçlanabien bir hastalıktır.

DeğiŞik bağırsak tıkanması tabloları arasında, oluŞma biçimi ve
hastalığın geliŞme hızına göre farklılıklar görülür.Bağırsak tıkanmaları
mekanik ve di­namik tıkanma olarak ikiye aynin:. Me­kanik tıkanmanın da
kendi içinde akut ve subakut biçimleri olabilir. Basit ba­ğırsak
tıkanması olarak da bilinen me­kanik tıkanmanın (mekanik ileus) gidiŞi
subakut olabilir. Bu tabloda bağırsak geçiŞi engellendiği halde bağırsak
kan dolaŞımı normaldir. Mekanik tıkanma­nın Öteki türünde ise boğulan
bağırsak parçası geçiŞi engelleyerek kangrene kadar gidebilen kan akımı
bozukluklan yapar ve çok ağır bir tabloya neden olur. Aynı tablo
bağırsak dönmesi (vol-vulus), bağırsak invajinasyonu ve bo­ğulmuŞ
fıtıklarda da geliŞebilir. Dinamik tıkanmanın (dinamik ileus) en sık
görülen tipi, karın zan iltihapla­rında ortaya çıkan paralitik ileustur.
Bu durumda bağırsak duvanndaki sinir ağı­nın felci sonucunda bağırsak
kaslan ça­lıŞamaz. Bu nedenle bağırsak içeriğinin ilerlemesi engellenir.

 

MEKANİK BAÐIRSAK TIKANMASI

Bağırsak kanalı bağırsak dıŞı etkenler nedeniyle tıkanmıŞtır.
Bağırsak duvan-nın dıŞında bulunan hastalık etkenleri bağırsak kanalına
dıŞtan baskı yaparak bütünüyle tıkanmasına neden olur. Ge­nellikle
dölyatağı, yumurtalık ya da düzbağırsak (rektum) tümörleri bulun-duklan
organın dıŞına taŞarak bağırsak duvarlanna dayanıp baskı yapar ya da
karın içi ameliyatlar sonrasında geliŞen yapıŞıklıklar bağırsağa yavaŞ
yavaŞ bas­kı yaparak kanalı kapatacak düzeye ula­Şabilir. Bağırsak
kanalında geçiŞi engel­leyen hastalık bazen de bağırsak duva­rında
ortaya çıkar. En sık görülen nede­ni bağırsak kanseridir. Aynca
bağırsa­ğın iyi huylu tümörleri, bağırsak veremi ve Crohn hastalığı da
tıkanma nedeni Bağırsak boğulması bir bağırsak kıvrımının bağırsak
askısıyla birlikte kendi ekseni etrafında burkulması sonucunda oluŞur.
Burkulma sırasında bağırsak askısının kan damarları baskıya uğradığında
kan akımı engellenir ya da bütünüyle durur. Bu nedenle boğulan bağırsak
bölümündeki kan uçtaki kılcal damarlarda toplanır. Damarlar üzerindeki
basınç arttıkça damar duvarlarının geçirgenliği de artar. Bunun
sonucunda “sızan” kan bağırsak kıvrımının duvarlarına yayılır.
şekilde bağırsak askısıyla birlikte bir bağırsak bölümü görülmektedir.

Sağlam bağırsak kıvrımı parlak ve dolgun, bunu izleye felçli
(paralitik) bölüm ise sönük ve gevŞek görünümdedir. Bağırsağın ön ve
arka duvarları, bağırsak içeriği ile dolu bölümler dıŞında birbirine
yapıŞmıŞ durumdadır. Felcin etkilediği bağırsak kıvrımlarında bağırsağın
içindekileri boŞaltmaya yönelik sığamsal (peristaltik) hareketler
yapılamadığından bağırsak içeriği labilir. Son olarak, dıŞkı
parçalarının ertleŞmesi de nedenler arasında sayıl-nalıdır.

Çocuklarda görülen en önemli tıkan-na nedenleri yumaklaŞan bağırsak
kurt-arı, yabancı cisimler, sertleŞmiŞ dıŞkı »arçası (fekalom), bağırsak
ile safrake-esi arasında oluŞan bir fistütden bağırsağa düŞen ve bazen
bütün bağırsak ka-talını tıkayacak kadar büyük olabilen afra
taŞlandır.Bağırsak tam olarak tıkandığında o »ölgeden gaz ve dıŞkı
geçiŞi durur. İunlar tıkanmanın gerisindeki bağırsak :ıvnmlannda
birikir. Bağırsak gerilir, ;eniŞler, içi sıvı ve gaz ile dolar. Biri-:en
sıvı safra, pankreas ve bağırsak sal­alarından oluŞur.

Ama sıvının en inemli bölümü tıkanma noktasının gen­indeki bağırsak
bölümünün aŞın gerilmesiyle artan kılcal damar geçirgenliği onucunda
sızan kandır. Bağırsağın bu «ölümüne damarlardan sıvı sızması,
dolaŞımdaki kan miktannı azaltarak Ölüm-ül bir Şok tablosunun geliŞimine
neden olur. AŞırı gerilmiŞ ve tıkanma bölgesi-ıe baskı yapan bağırsak
kıvnmı delinir-e, içinde biriken sıvı karın boŞluğuna toŞalrr ve Şok
tablosuna karnı zan ilti-ıabı da eklenir.Bağırsak duvarı dıŞındaki
değiŞimlere bağlı tıkanma: Yumurtalık kanseri. Kanser kütlesi
yumurtalıkta biçim bozuklukları yaptıktan sonra komŞu organlara
yayılarak, yapıŞıklıklar meydana getirebilir. Bu yapıŞıklıklardan
bazıları invebağtrsağın bir bölümünü aŞağıya doğru sürükleyerek burada
bir köŞeleŞme yapar. Böylece ileumun son bölümünde tıkanma oluŞur.

Bağırsak duvarı dıŞındaki değiŞimlere bağlı tıkanma: Ameliyat sonrası
yapıŞıklıklar. Apandisit ameliyatından sonra, bölgede zamanla oluŞan
bir yapıŞıklığın ileumun bir bölümünü boğması görülüyor. Boğulan
bağırsak parçası kırmızı-mor renktedir. Tıkanmanın üstündeki bölüm ise
geniŞlemiŞ ve gergindir.Bağırsak duvarı hastalığına bağlı değiŞimlerin
yol açtığı tıkanma: Bağırsak kanseri. Yatay kalınbağırsağın iç
yüzeyinde, geçiŞi daraltan, halka biçiminde boŞluğa doğru büyüyen bir
tümör kütlesi geliŞmiŞtir. Kalınbağırsak askısında oldukça büyümüŞ lenf
bezleri gözlenir.gerilmiŞ bağırsak kıvrımlan ve bunların sigarası
hareketleri izlenebilir. Hastanın genel durumunda hızlı ve ilerleyici
bir kötüleŞme gözlenir.

Bağırsaklarda bü­yük miktarda sıvı toplandığından hasta­da su kaybı
(dehidratasyon) geliŞir. Yüz çizgileri gergindir. Dil ve dudaklar
ku­rur. Tabloya ateŞ de eklenirse, bu bir kann zarı iltihabının
belirtisidir. Bu du­rumda karın çok gergindir ve en küçük bir dokunma
Şiddetli ağrıya neden olur. Hastalık tablosu artık oldukça ağır bir
aŞamadadır. Gerekli tedavi yapılmazsa, kann zan iltihabı, kalp ve
dolaŞım ye­tersizliği ya da bağırsaklardan emilen zehirli maddelerin
giderek artması so­nucu geliŞen zehirlenme ile hasta yitirilir.