Çocuklara Uyuma AlıŞkanlığı Nasıl Kazandırılır

Küçük yaşta nasıl alıştırıp götürürsek eminimki ilerleyen yaşlarda daha düzenli uyku uyuabileceklerine kanaat getiriyorum. Bu konu ailelerin çok sık Şikayet ettiği konulardan biridir. Konumuz aile
içinde baŞka sorunları da beraberinde getirir. Örneğin; anne babanın
aynı fikirde olmamasından doğabilecek tartıŞmalar, sıkıntılar, kavgalar
ortaya çıkabilir. Uyku çocuk için çok önemlidir. Psikologlar uykuyu
çocuk için besinden de değerli olarak düŞünmektedirler. Özellikle
ilkokul öncesi çocuklarda uykunun önemi daha fazladır. Çocuğun uyku
düzeni önem verilmesi gereken bir konudur. Düzenli uyku alıŞkanlığının
çocuğa kazandırılması gerekmektedir. Bunun için ilk bir kaç hafta aile
sıkıntı çekebilir. Ama kararlı tutumlarını sürdürebilmeleri sayesinde bu
alıŞkanlık bir defa edinildikten sonra evde huzur ve uyum sürecektir.Bu
alıŞkanlık için, ilk önce aile uyuması gereken saatte fikir birliğine
varılmalıdır. Çok özel zorunlu durumların dıŞında çocuk düzenli olarak
bu belirginlik kazanmıŞ sabit saatte uyutulmalıdır. Burada dikkat
edilmesi gereken ailenin yaŞam düzenine uygun bir saat tespit edilmesi
ve hem anne hem de babanın bu belirlenmiŞ saatte uyumalarıdır. Uyuma
alıŞkanlığının kazanılması veya kazandırılması ailenin kararlı ve
tutarlı tutumuyla oluŞacaktır. Bu durum olumlu alıŞkanlıklar
kazandırılmasıyla benzerlikler göstermektedir. DiŞ fırçalama, el yıkama
alıŞkanlıkları gibi. Uygulamanın baŞında çocuk yatağa girmek
istemeyebilir, ağlar veya zorluk çıkarabilir. Bu normal bir tepkidir.
Böyle durumlarda anne baba paniğe kapılmamalı, sakin ve kararlı tavrını
sürdürmeli ve hiçbir Şekilde geri adım atmamalıdır.Bu alıŞkanlık
için anne ve babanın seçtiği saatte çocuk odasına götürülür, yatağına
yatırılır. İlk birkaç hafta anne veya baba çocuk uykuya dalıncaya kadar
çocuğun odasında kalıp mümkünse onunla birlikte çocuğun yatağına
uzanabilmeli, masal, hikayeler anlatabilmeli, kendi çocukluğu ile ilgili
yaŞadığı güzel deneyimleri çocukla konuŞabilmelidir. Anne veya babanın
odada kalma süresi gittikçe azaltılır. Çocuğu yatak odasına
götürdüğünüzde yaŞına bağlı olarak sizden kitap okumasını istiyorsa veya
kendisi kitap okumak istiyorsa bu isteği yerine getirilir. Yani anne
babanın birlikte kararlaŞtırdığı saatten çocuğun yaŞına bağlı olarak
yarım saat veya 15 dakika erken çocuk kendi odasına gönderilerek kitap
okuması sağlanır. Yatması gereken saat geldiğinde ıŞık söndürülür.
Kitabında yarın okumak üzere kaldığı yer iŞaretlenir. Ama ebeveynlerin
vakti olduğu sürece masal veya hikaye okumak çocukları psikolojik olarak
rahatlattığından bu davranıŞa devam edilebilir.Çocuk birkaç
hafta sonra artık ağlamadan, sorun çıkartmadan uyumaya baŞlayacaktır.
Eğer çocuk uyumakta zorlanıyorsa uygulamadaki kararlılığınızı devam
ettirin. Bazen bu uyku düzenini kurma 1-1,5 ay sürebilir. Hatta daha
fazla bir sürede devam etmeniz gerekebilir. Bu alıŞkanlığı
kazandırdıktan sonra ateŞli hastalıkların dıŞında alıŞkanlığın
kaybolması mümkün değildir. AteŞli rahatsızlıklardan sonra ise
alıŞkanlık hiç kurulmamıŞ gibi yeniden kazandırılmalıdır. Uyku
alıŞkanlığının kazandırırken hep aynı saatte yatağa götürülmesine çok
özen gösterilmelidir. Bu konuda ailenin yakın çevresine ve komŞulara,
özellikle çocuğu olan diğer annelere çocuğunun uyuduğu saat konusunda
bilgi vermesi, bu saatten sonraki saatlerde çocuklu misafir kabul
etmemesi, kendisinin de çocukların olduğu evlere misafir giderken
çocuğun yatma saatini göz önünde bulundurması çok önemlidir.Eğer
kendisi eŞiyle birlikte geç saatlere kadar kalabileceği değiŞik iŞ
yemeklerine gidecekse mutlaka çocukla birlikte kalacak birisini bulmalı,
gerekiyorsa aile yakınlarını devreye sokmalı, çocuğun geç saatlerde
yaŞına uygun olmayan mekanlara götürülmesi uygun değildir. Tercih
edilmemekle birlikte bazı durumlarda çocuk aile yakınlarına bırakılır,
uyku düzeni konusunda çocuğa eŞlik edecek yetiŞkine bilgi verilir.
Ailenin onayladığı yatma saati aynen uygulanır. Çocuğa uykuya dalmasını
çabuklaŞtırmak ve kolaylaŞtırmak için 2-3 dakikayı geçmeyecek kısa bir
masal anlattıktan sonra yatağın içinde minik okŞamalarla veya sırt
kaŞımalarla yine 2-3 dakikayı geçmeyecek masaj yapılabilir. Toplam 5-6
dakika sonra çocuğa Şimdi kıpırdamıyoruz, konuŞmuyoruz, uykumuzu
kaçırmıyoruz denir.Çocuğun bu noktadan itibaren sorduğu sorulara
kısaca yarın bunları konuŞalım diyerek yumuŞak bir tepki verilir.
Çocuğun yatak içinde dönmesi, kıpırdaması serbest bırakılır. Özellikle
ilk birkaç hafta çocuk uyumadan çocuğun odası terk edilmez. O gece için
anne veya babadan çocuğun uyutulmasını üstlenmiŞ olan ebeveyn eğer uyuya
kalır da çocuk diğer ebeveyne hadi oturup ta televizyon seyredelim
derse diğer ebeveyn uyuyanı kaldırıp uygulamaya devam etmesini önermeli
veya kendisi görevi almalıdır. Çocuğu uyutmak konusunda yetenekli ve
becerikli olan ebeveyn bu iŞi üstlenmelidir. Bu konu annenin görevi gibi
algılanmamalıdır. Çocuk babayla daha iyi anlaŞıyorsa ve çocuk babanın
sözünü dinliyor ise çok kısa sürecek bu görevi onun üstlenmesi en doğru
yol olacaktır. Çocukları bu konuda teŞvik edebilmek için yataklarını
çocukların sevebilecekleri oyuncaklarla süsleyebilirisiniz veya yatak
çarŞaflarını ayılı, balonlu, hayvanlı veya çocuğun sevdiği çizgi film
karakterlerinin olduğu yatak çarŞafları kullanılabilir. Zaman zaman
balonlar, duvar panoları uyuyan tavŞanlar, uyuyan ayıların resimleri
odasında bulunması bu iŞte ailenin iŞini kolaylaŞtıracaktır.Anne
ile babanın aynı fikirde olması yeterli değildir. Özellikle
büyükannelerin ve büyükbabaların da çocuğun uyku düzenine ve saatine
destek vermeleri önemlidir. Bu konuda zorluk yaŞanıyorsa eğer burada bir
çocuk psikologundan büyük ebeveynleri bilgilendirmesi konusunda destek
alınmalıdır. Uyku yetiŞkinlerin yaŞantısında da önemli yer tutar.
Psikolojik durum bozulduğunda ilk sinyal uykunun bozulmasıyla ortaya
çıkar.