Thomas Alva Edison Kimdir

 

Thomas Alva Edison (1847-1931)

Yedi yaŞındayken ailesiyle birlikte Michigan’daki Port Huron’a yerleŞen Edison,
ilköğrenimine burada baŞladıysada yaklaŞık üç ay sonra algılamasının yavaŞlığı
nedeniyle okuldan uzaklaŞtırıldı. Bundan sonraki üç yıl boyunca özel bir
öğretmen tarafından eğitildi. Son derece meraklı ve yaratıcı kiŞiliğe sahip bir
çocuk olan Edison, 10 yaŞına geldiğinde kendisini fizik ve kimya kitaplarına
verdi.

Bu arada evlerinin kilerinde bir kimya laboratuvarı kurdu. Özellikle kimya
deneylerine ve Volta kaplarından elektrik akımı elde etmeye yönelik
araŞtırmalara ilgi duydu; bir süre sonra kendi baŞına bir telgraf aleti yaptı
ve Mors alfabesini öğrendi. O günlerde geçirdiği ağır bir hastalık sonucu
kulakları ağır iŞitmeye baŞladı.
Oniki yaŞına geldiğinde ailesine yardım etmek için Port Huron ile Detroit
arasında çalıŞan trende gazete satmaya baŞlayan Edison, evlerindeki
Laboratuvarını trenin yük vagonuna taŞıyarak, çalıŞmalarını burada sürdürdü.Bu
dönemde Edison, Michael Faraday’ın Experimental Research in Electricity adlı
yapıtını okudu ve derinden etkilendi. Bunun üzerine bir yandan Faraday’ın
deneylerini tekrarladı bir yandanda kendi deneylerine ağırlık vererek daha
düzenli çalıŞmaya ve notlar tutmaya baŞladı. 1868’de kendine atölye kurdu. Aynı
yıl geliŞtirdiği elektrikli bir oy kayıt makinasının patentini aldı. Aygıt
oldukça ilgi topladı ama kimse tarafından satın alınmadı. tüm parasını yitiren
Edison Borç içinde Boston’dan ayrılarak New York’a yerleŞti. Edison’un Şansı
altın borsasının düzenlenmesinde kullanılan telgrafın bozulması üzerine döndü.
Borsa yetkililerinin istemi üzerine aygıtı ustaca tamir eden Edison, Western
Union Telegraph company’den geliŞtirilmekte olan telgraflı kayıt aygıtları
üzerinde yetkinleŞtirme çalıŞması yapma önerisi aldı. Bunun üzerine bir
arkadaŞı ile birlikte Edison Universal Stock Printer mühendislik Şirketini
kurdu. Ve sattığı patentlerle kısa sürede önemlice bir servet edindi. Bu
parayla New Jersey’deki Newark’ta bir imalathane kurarak telgraf ve telem
aygıtları üretmeye baŞladı. Bir süre sonra imalathanesini kapatarak New
Jersey’deki Menlo Park’ta bir araŞtırma laboratuvarı kurdu ve tüm zamanını yeni
buluŞlar yapmaya yönelik çalıŞmalara ayırdı.
1876’da Graham Bell’in geliŞtirdiği konuŞan telgraf üzerinde çalıŞmaya baŞladı.
Aygıta karbondan bir iletici ekleyerek telefonu yetkinleŞtirdi. Ses
dalgalarının dinamiği üzerine yaptığı bu çalıŞmalardan yararlanarak 1877’de
sesi kaydedip yineleyebilen gramafonu geliŞtirdi. GeniŞ yankı uyandıran bu buluŞu
ününün uluslar arası düzeyde yayılmasına neden oldu.
1878’de William Wallace’in yaptığı 500 mum güçündeki ark lambasından etkilenen
Edison, bundan daha güvenli olan ve daha ucuz bir yöntemle çalıŞan yeni bir
elektrik lambasını geliŞtirme çalıŞmasına giriŞti. Bu amaçla açtığı bir
kampanyanın yardımıyla önde gelen iŞadamlarının parasal desteğini sağladı ve
Edison Electric Light Company’yi kurdu. Oksijenle yanan elektrik arkı yerine
havası boŞaltılmıŞ bir ortamda(vakum) ıŞık yayan ve düŞük akımla çalıŞan bir
ampul yapmayı tasarlıyordu. Bu amaçla 13 ay boyunca flaman olarak
kullanabileceği bir ****l tel yapmaya uğraŞtı. Sonunda 21 Ekim 1879’da özel
yüksek voltajlı elektrik üreteçlerinden elde ettiği akımla çalıŞan karbon
flamanlı elektrik ampulünü halka tanıttı. Üç yıl sonra New York sokakları bu
lambalarla aydınlanacaktı.
1887’de Menlo Park’tan New Jersey’deki West Orange’a taŞınan Edison burada
önceki laboratuvarlarının on katı büyüklüğünde Edison Laboratuvarını açtı.
1890’lara doğru uzun erimli iletime daha uygun olan alternatif akım
geliŞtirildi. Doğru akımın üstünlüğüne inanan Edison, bir kampanya baŞlatarak
kamuoyunu, yüksek gerilimli alternatif akım sistemlerinin son derece tehlikeli
olduğu yolunda uyarmaya çalıŞtı. 1892’de ise Edison General Electric
Company’nin denetimini yitirdi.Ve Şirketi General Electric Company ile
birleŞti.
Iki kez evlenen Edison’un altı çocuğu oldu. YaŞamının sonuna değin yeni
buluŞlar yapmak için uğraŞ verdi.